تهیه و تدوین : زهرا جمی - آرزو حسینی - زهره حلوایی

( دانشجویان کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی دانشگاه شیراز )

خشم چیست؟

همه ی ما با حالت روحی خشم آشنا هستیم و در زندگی بارها آن را تجربه کرده ایم خشم

نوعی هیجان روحی است که اغلب بر اثر واکنش شخص نسبت به رفتار ناشایست دیگران

بروز می کند. این پدیده کاملا طبیعی است اشکال خشم در این است که اگر چه بخشی از

زندگی است ولی ما را از رسیدن به اهدافمان باز می دارد.

 

علل به وجود آورنده خشم:

·        وجود مانع در دستیابی فرد به اهداف خود

·        وجود ضعف یا نا توانی فرد در بکارگیری مهارتهای زندگی

·        رفتارهای غیر منصفانه و تبعیض آمیز

·        محدودیت های شدید

·        بی توجهی به نیازهای فرد

·        تحمیل عقاید

·        زورگویی و دروغگویی

علائم خشم:

علائم جسمی:بالا رفتن فشار خون،زیاد شدن حرارت دست و صورت،سرخ شدن چهره،لرزش اندام،تنفس سریع،سفت شدن عضلات،گشاد شدن چشمها

علائم روانی: ضعف حافظه، کاهش قوه فهم و تشخیص، سلب اراده، اشتباه در تصمیم گیری

عوارض خشم:

افرادی که سریع کنترل خود را از دست داده خشمگین می شوند در دراز مدت دچار مشلاتی از قبیل اختلالات پوستی،قلبی عروقی،گوارشی،نارسایی سیستم عصبی،تشدید علائم بیماری موجود در بدن،آرتروز و سکته قلبی می شوند.

چرا باید مهارت های کنترل خشم را بیاموزیم؟

روزنامه ها گاهی به اتفاقات مرگباری اشاره می کنند که بر اثر خشمی آنی ایجاد شده اند.تا به حال چند بار در حالیکه رگ های گردنتان از شدت عصبانیت بیرون زده بود کاری انجام داده اید و بعدا از انجامش پشیمان شده اید؟در هنگام خستگی ،بیماری و درد،آستانه ظهور خشم کاهش میابد.همچنین کسانی که از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند و یا مایلند که همیشه قدرتمند و با صلابت به نظر برسند،بیش از دیگران خشم را تجربه می کنند.خشمی گاهی می تواند عواقب جبران ناپذیری برای فرد داشته باشد مانند برخورد و صدمه فیزیکی با افراد دیگر که می تواند از لحاظ قانونی مورد پیگیری واقع شده و فرد را تنها برا عواقب این خشم ساده به سال ها در کنج زندان اسیر سازد.اگرچه مهارت های کنترل خشم ساده و قابل آموزش همگانی هستند و اکثر افراد در موقعیت های معمولی مانند عصبانیت از بی قانونی دیگران می توانند آنها را به کار گیرند،ولی افرادی که آستانه ظهور خشم پایینی دارند و یا افرادی که خشم خود را به صورت لجام گسیخته نشان می دهند ویا حتی کسانی که بر سر هر مساله ساده ای با دیگران به مشاجره لفظی می پردازند،نیازمند کمک های تخصصی و مشاوره با روانشناسان با تجربه هستند.

مهارتهای کنترل خشم:

در زیر برخی مهارتهای کنترل خشم به اختصار توضیح داده شده است ولی باید به خاطر داشت شاید عمل به این دستورالعمل در موقعیتی که خشم ناگهان برانگیخته شده به سادگی خواندن آن نباشد..کمک گرفتن از یک مشاور با تجربه در این زمینه به همراه تمرین این تکنیک ها در این محیط تخصصی ،بسیار سودمند است. برای مدیریت خشم نکته مهم شناخت این مساله است که چه وقت خشم برای شما مشکل ایجاد می کند و زندگی شما را به طورجدی به خطر می اندازد و در مواقع روبرو شدن با آن چگونه می توان مقابله کرد.پس اولین گام انجام ارزیابی اولیه منطقی است یعنی معین کنیم آیا مساله ارزش ناراحت شدن را دارد در اینجاست که می توان از مهارت های تفکر به عنوان یک تکنیک کارآمد استفاده کنید.

آرام سازی خود تکنیک دیگری است که با کمک آن می توانید به آرامش عضلانی و به دنبال آن به آرامش درونی برسید با آرام سازی،شما از درون به آرامش می رسید و به بدنتان اجازه می دهید کارهای خارق العاده انجام دهد.

ابراز خشم به عنوان تکنیک،به این معناست که در بیان خشم خود جسور و منطقی باشید نه پرخاشگر.شاید این روش منطقی ترین راهکار برای ابراز خشم باشد شما باید یاد بگیرید.

چگونه بدون صدمه زدن به دیگران از خود رفع اتهام کنید.جسور بودن به معنای زورگویی نیست،بلکه به این معنی است که با احترام به دیگران مشکلاتتان را از راه منطقی حل کنید.

 

·        به راستی شما هنگام بروز خشم از چه تکنیکی استفاد ه می کنید؟