کلینیک روان شناسی بالینی دانشگاه شیراز

"هنگامی که از چیزی می ترسی خود را در آن بیفکن، زیرا گاهی ترسیدن از چیزی از خود آن سخت تر است."

                                            امام علی (ع)                     

فوبی خاص ترسی غیر منطقی و شدید از یک شیء، موقعیت یا فعالیت خاص است که اضطراب شدیدی در فرد ایجاد می کند و باعث می شود فرد نتواند عملکرد خود را ادامه دهد و مجبور به دوری از آن شیء یا موقعیت شود.

علائم:

1.     تجربه اضطراب هنگام روبرویی با شیء ترس آور

2.     احساس ضعف، تنگی نفس و حالت تهوع

3.     تلاش برای دور شدن از موقعیت یا شیء ترس آور به هر نحو ممکن

4.     امکان تجربه حمله وحشت زدگی در صورت عدم امکان فرار 

انواع فوبی:

فوبی ها در چند طبقه قرار می گیرند. شایع ترین آنها عبارتند از:

 حیوانات (گربه ، عنکبوت ، موش، مار و...)

محیط طبیعی (زلزله ، سیل، رعد و برق)

وضعیت خاص (آسانسور، ارتفاع، هواپیما)

خون، ترس از جراحت یا آمپول

سیر، پیش آگهی و شیوع:

فوبی های خاص نسبتاً شایع هستند به طوری که میزان شیوع آنها در جمعیت عمومی بین 4 تا 8/8 درصد است. زنان بیشتر از مردان دچار فوبی های خاص می شوند و نشانه های فوبی را زودتر بروز می دهند. سن شروع فوبی در زنان حدوداً 10 سالگی و در مردان 14 سالگی است.

علت:

گروهی از روان شناسان معتقدند افراد مبتلا به فوبی خاص، آن شیء یا موقعیت را بسیار بیشتر از آنچه هست، ترسناک تلقی می کنند و نوعی برداشت غلط از آن شیء دارند.

گروهی دیگر از روان شناسان معتقدند افراد مبتلا به فوبی خاص یک بار آن شیء یا موقعیت را به صورت ترس آور تجربه کرده اند و بعد از آن یاد گرفته اند که از آن شیء یا موقعیت بترسند.

درمان:

درمان اختصاصی همه انواع فوبی های خاص، رفتار درمانی است. در رفتار درمانی به کمک یک روان شناس طی جلسات متعدد به تدریج حساسیت و ترس فرد نسبت به موقعیت یا شیء ترس آور کاهش می یابد. در این روش، علاوه بر رویارویی تدریجی فرد با منبع ترس آور به فرد تمریناتی داده می شود تا در بین جلسات درمانی، آنها را انجام دهد و گزارش آنها را برای درمانگر بیاورد .

غیر از روش رفتار درمانی، روش های شناخت درمانی و دارودرمانی نیز ممکن است برای درمان فوبی ها به کار رود. در صورت نیاز به این نوع روان درمانی ها، متخصصان روان شناسی بالینی شما را راهنمایی خواهند کرد .